Betaalbare, groene energie voor iedereen
Wind en zon zijn van iedereenDuurzame energiebronnen zoals zon, wind en aardwarmte zijn van ons allemaal. Vanuit dat besef bouwen wij aan Energy Common Leidschendam-Voorburg: een gemeenschap van inwoners die samen verantwoordelijkheid nemen voor het beheer én gebruik van deze bronnen.
Door eigenaarschap te delen, versterken we niet alleen de grip op onze energievoorziening, maar dragen we actief bij aan een inclusieve, rechtvaardige en duurzame samenleving. Een essentieel principe van commons: de opbrengsten blijven binnen de gemeenschap en worden ingezet voor het collectief.
Elkaar leren kennen en vertrouwen
Het begrip ‘commons’ komt uit het Engels, maar heeft ook zijn wortels in onze eigen geschiedenis. De bekendste commons is de gemeenschappelijke weide waar boeren hun vee brachten. Dat was de meent, in Friesland de Mienskip, in Overijssel de marke, in Brabant de gemeynte. We hebben het nu vaak over coöperaties, maar die benaming mist de gevoelswaarde van elkaar kennen en vertrouwen die bij commons nodig is. In het geval van een energy commons gaat het om gezamenlijk beheren van onze energiebronnen. Daarbij is een belangrijk principe van de commons, dat de baten binnen de gemeenschap blijven.
Publiek gedeelde hulpbronnen
Maar waar komt die gedachte vandaan? Commons zijn hulpbronnen die toegankelijk zijn voor alle leden van een gemeenschap zoals (schone) lucht, (drinkbaar) water en een bewoonbare aarde. Dit zijn hulpbronnen die publiek gedeeld worden (in het Engels: ‘held in common’) en geen privaat eigendom zijn. Commons beschrijft ook de maatschappelijke trend van zelfbeheer van hulpbronnen door een gemeenschap van gebruikers. Het beheer van hulpbronnen wordt dan niet overgelaten aan de overheid of aan de markt, maar gebruikers doen het zelf via daarvoor opgerichte organisaties, zoals EC-LV.
Iedereen kan meedoen
Deze opvatting is ook de gedachte achter EC-LV. Wij willen als inwoners van de gemeente Leidschendam-Voorburg zélf bepalen op welke manier we energie gaan opwekken, opslaan en verdelen. Daarbij moet iedereen mee kunnen doen, en willen we de lokale economie stimuleren. Uiteraard doen wij dit in overleg met de gemeente en de plaatselijke ondernemers.
Word ook lid
Ons lidmaatschap staat open voor alle inwoners van de gemeente Leidschendam-Voorburg. Hoe meer leden, hoe sterker onze stem en onze invloed op het welzijn en welbevinden van iedereen!
Verdieping
Commons en gemeentelijke overheden
Voor wie meer wil lezen over de rol van energiecoöperaties binnen lokaal bestuur en democratie, verwijzen we graag naar de weblog De nieuwe commons van Kirsten Notten (LinkedIn, 25 april 2019).
Hoe dit in Leidschendam-Voorburg is vormgegeven, is te zien in de intentieovereenkomst die EC-LV medio 2020 sloot met de gemeente. In 2024 volgde een nieuwe meerjarige samenwerkingsovereenkomst, waarmee de structurele inbedding verder werd versterkt.
Over het gedachtegoed van commons en de rol van techniek
Future Energy Systems (FES) schreef in 2020 (!) een opiniestuk over het commons-gedachtegoed en het belang van co-creatie en slim toegepaste techniek. FES speelde een belangrijke rol bij de oprichting van EC-LV en de keuze voor de uitgangspunten van de Energy Commons. Inmiddels vinden deze ideeën ook op technisch vlak bredere toepassing en navolging, onder andere binnen het Energie Samen-project local4local.
Ostrom en het denken over commons
Elinor Ostrom was in 2009 de eerste vrouw die de Nobelprijs voor de Economie ontving. Ze kreeg deze eer voor haar baanbrekende werk over het beheer van gemeenschappelijke hulpbronnen, oftewel commons. Drie jaar later overleed ze, maar haar gedachtegoed is nog altijd van grote waarde.
Enkele kernprincipes die ook voor onze Energy Commons richtinggevend zijn: de commons is een democratische organisatie waarin zeggenschap en inclusiviteit centraal staan; de commons streven naar maatschappelijke waarde (profit for purpose), niet naar winstmaximalisatie; de commons werkt op een menselijke manier, lerend door voortdurend af te stemmen met de praktijk.